Home  |  Contact  |  Aanvragen onderzoek  
Vormgeving van leerprocessenOnderwijs en samenlevingProfessionele organisatie
Home  >  Onderwijs en samenleving  >  Waardengericht onderwijs in authentieke contexten. Een verkenning

Onderwijs en samenleving
 

Titel

Waardengericht onderwijs in authentieke contexten. Een verkenning.

Auteur(s)

C. Klaassen, W. van der Linden

Aanvrager

Nederlandse Katholieke Schoolraad, Den Haag

Instelling en jaar

Pedagogiek en Onderwijskunde, Radboud Universiteit Nijmegen, 2006

ISBN

90-5750-095-7

Onderwijssector

Primair en voortgezet onderwijs

Prijs € 15,--
Bestelwijze Pedagogiek en Onderwijskunde, Radboud Universiteit Nijmegen. Montessorilaan 3. Postbus 9104. 6500 HE Nijmegen. Tel. 024-3612585

Centrale vraag
Hoe krijgt waardengericht leren in de onderwijspraktijk van alledag vorm en inhoud, in relatie tot de pedagogische opdracht en dus ook de grondslag van de school?
In het kader van deze probleemstelling zijn de volgende deelvragen nader onderzocht:
a) Op welke wijze kan volgens de onderwijskundige literatuur waardengericht leren gerealiseerd worden?
b) Wat is daarbij de betekenis van de organisatie van het onderwijsleerproces volgens de principes van zelfgestuurd leren?
c) Wat is daarbij de betekenis van het creëren van authentieke leeromgevingen?
d) Welke formele mogelijkheden zijn er op beleidsniveau om in het onderwijs aandacht te besteden aan waardengericht onderwijs?
e) Welke kansen zijn er op curriculumniveau om aandacht te besteden aan waardengericht onderwijs?
f) Welke adequate voorbeelden zijn er om van organisatorische voorwaarden en invullingen om ‘good practices’ van waardengericht onderwijs te realiseren.

Op theoretisch niveau is er een studie verricht naar de volgende thematieken:
1. waardengericht onderwijs
2. zelfgestuurd leren
3. authentiek leren.
In het eerste empirische deel van het onderzoek zijn een aantal inhoudsanalyses uitgevoerd. Er is op beleidsniveau een inhoudsanalyse verricht naar de speelruimte en mogelijkheden die in voorhanden beleidsdocumenten aanwezig zijn om waardengericht onderwijs te realiseren. Met het oog hierop zijn de volgende typen relevante documenten via een uitvoerige inhoudsanalyse nader onderzocht:
1. geformuleerde kerndoelen voor verschillende soorten onderwijs.
2. examenprogramma’s van bepaalde schooltypen
3. competentiebeschrijvingen van docenten
4. competentiebeschrijvingen van schoolleiders
5. inspectiekaders.
In het tweede empirische deel van het onderzoek is een tweetal inhoudsanalyses uitgevoerd. Er is op leerplanniveau een inhoudsanalyse verricht naar de aanknopingpunten en mogelijkheden die in voorhanden leerplandocumenten aanwezig zijn om waardengericht onderwijs te realiseren.
In het derde empirische deel van het onderzoek zijn via documenten analyses en een tweetal diepte-interviews enige ‘best practice’ voorbeelden van waardengericht onderzoek beschreven en geanalyseerd. Daarbij is de aandacht komen te liggen op de mogelijkheden die vakoverstijgende projecten en sociale stages bieden voor waardengericht onderwijs in authentieke contexten en voor transfer van het geleerde buiten de schoolse context.

Belangrijkste conclusies
De belangrijkste conclusie van dit uitvoerige onderzoek is dat er zowel op het formele beleidsniveau als op het inhoudelijke leerplanniveau eigenlijk veel meer kansen en mogelijkheden zijn om waardengericht onderwijs te realiseren dan wat men over het algemeen hoort in discussies over ‘de papieren missie’ van de school of het waarderingskader van de inspectie, etcetera. De ruimte is in principe veel groter dan vaak wordt verondersteld. Naast vakoverstijgend onderwijs kunnen ook allerlei waardengerichte onderwerpen binnen vakken terugkomen. Ook door middel van coördinatie tussen vakken en gezamenlijke verdieping is het mogelijk om aandacht te besteden aan waardengerichte thema’s. Waardengericht onderwijs, zo blijkt uit de analyse van de ‘good practices’, is overigens niet alleen een kwestie van het aan de orde stellen van waardenproblematiek in de lesstof. Een ‘meeromvattende benadering’ is van belang, waarbij met name ook projecten, sociale stages en elementen van de schoolcultuur een belangrijke rol kunnen spelen.

Gebruik van de brochure
Doelgroep(en): schoolbesturen, onderwijsbeleidsmedewerkers, docenten, schoolleiders, ouders.